Ψυχοσωματικές Διαταραχές: τί θέλει να πει το σώμα μας;

2017-09-27

Καθημερινό άγχος, στρες και εξαντλητικά γρήγοροι ρυθμοί ζωής πολύ συχνά οδηγούν στην εμφάνιση σωματικών συμπτωμάτων. Εκεί που όλα πήγαιναν ομαλά, ξαφνικά ίσως έχουμε την τάση να κοιμόμαστε παραπάνω, να θέλουμε να φάμε περισσότερο από το φυσιολογικό, να δυσκολευόμαστε στη συγκέντρωση ή στο να ολοκληρώσουμε μια εργασία, να αισθανόμαστε μόνιμα κουρασμένοι, κλπ. Η πρώτη μας σκέψη είναι να επισκεφτούμε τον γιατρό και να κάνουμε τις απαραίτητες εξετάσεις, ώστε να λάβουμε την κατάλληλη αγωγή και να ξεπεράσουμε το πρόβλημα. Τι γίνεται όμως όταν οι εξετάσεις μας δεν δείχνουν κανένα λάθος με την υγεία μας;

Η Ψυχοσωματική Διαταραχή ορίζεται ως το σωματικό πρόβλημα το οποίο εμφανίζεται ή γίνεται πιο έντονο λόγω ψυχικών παραγόντων. Κρίσεις πανικού, υψηλή πίεση, έντονοι πονοκέφαλοι, δερματικές παθήσεις όπως έκζεμα ή ψωρίαση, καρδιακές παθήσεις, το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου είναι μερικά από τα πιο συχνά παραδείγματα σωματικών διαταραχών που έχουν την ρίζα τους σε ψυχολογικούς παράγοντες. Ο γιατρός που θα διαγνώσει την πάθηση συνήθως προτείνει συμπληρωματικά την χορήγηση αγχολυτικών ή αντικαταθλιπτικών φαρμάκων, όμως το διάστημα για το οποίο θα παίρνουμε την αγωγή είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο. Μπορεί τα συμπτώματα να ανακουφίζονται άμεσα, αλλά η μακροχρόνια χρήση τους περιλαμβάνει άλλους κινδύνους για την υγεία μας. Ακόμη, ενδέχεται αφού σταματήσουμε τα φάρμακα, το σώμα μας να «εκτονώσει» το στρες του με ένα άλλο ψυχοσωματικό πρόβλημα, ίσως πιο έντονο από το προηγούμενο, λόγω της χρόνιας καταστολής του.

Όμως, πώς δημιουργείται εξαρχής μια Ψυχοσωματική Διαταραχή;

Όχι, το σώμα μας δεν μας μισεί, ούτε θέλει να μας εκδικηθεί για την πίεση που βιώνουμε. Αντίθετα, προσπαθεί να μας βοηθήσει, λέγοντάς με χειροπιαστό τρόπο ότι οι ρυθμοί ζωής και οι συνθήκες υπό τις οποίες λειτουργούμε, μας καταβάλλουν συνεχώς και αυτό δεν γίνεται να συνεχιστεί. Είναι ένας τρόπος να μας πει ότι φοβάται και το κρύβει, και είναι καιρός να αντιμετωπίσουμε αυτόν τον φόβο της καθημερινότητας που συσσωρεύεται στο σώμα. Όσο αμελούμε την φροντίδα της ψυχικής μας υγείας, το σώμα μας θα είναι αναγκασμένο να βρίσκει όλο και πιο δραστικούς τρόπους αντίδρασης για να μας δείξει ότι φτάνει στα «όριά» του. Επομένως, με το ψυχοσωματικό σύμπτωμα, το σώμα προσπαθεί κυρίως να προστατευτεί από εμάς τους ίδιους και από τον αγχωτικό τρόπο ζωής που του επιβάλλουμε.

Τι μπορούμε λοιπόν να κάνουμε για να ανακουφιστούμε;

Αυτό που ζητά το σώμα μας είναι να το φροντίσουμε όσο καλύτερα μπορούμε. Αντί να θυμώνουμε με την νέα κατάσταση και να προσπαθούμε μόνο να ανακτήσουμε τον έλεγχο πάνω στην ασθένεια, θα ήταν χρήσιμο να ακούσουμε τις συναισθηματικές μας ανάγκες και να δώσουμε στον εαυτό μας την ευκαιρία να εκφράσει αυτό που φοβάται. Έτσι, τακτοποιώντας τα συναισθήματά μας, θα δώσουμε στο σώμα μας την ευκαιρία να αισθανθεί ασφάλεια και να πάψει να «αμύνεται» απέναντι σε εμάς τους ίδιους...


Μηλιαράκη Αγγελική-Μαρία

Ψυχολόγος ΜSc - Συστημική Ψυχοθεραπεύτρια